Bağcı bozumu
BAĞ bozumu değil, bağcı bozumu demek daha doğru bu yıl.
Üzümler
bağlarda kaldı. "Kesip yere bırakacağım gübre
olsun bari" diyeni de duydum, "Bütün yıl
uğraştım, çapaladım, ilaç attım, filiz kestim,
ayıkladım ama üzümümü alan yok" diyeni de.
Dün Bozcaada'da bağ bozumu vardı.
Ama şikayetler sadece orada değil,
Türkiye'nin üzüm yetiştiren 17 ilinde de aynı.
Bu yıl üzümler elde kaldı, çünkü şarap
fabrikaları üzüm almayacaklarını açıkladılar.
Alsalar da çok az alıyorlar.
Bunun nedeni
de ÖTV. Özel tüketim vergisi. Bu yükün ardından bu
yıl getirilen bandrol zorunluluğu da
cabası.
"Depolar dolu, biz bandrol
kararının alındığı 24 Temmuz'dan sonra bir şişe
bile yeni şarap doldurmadık" diyor son beş
yılda büyük atılım yapan Bozcaada şarapçılığının
önde gelen firmalarından Çamlıbağ şaraplarının
sahibi Haşim Yunatçı.
Yunatçı, Talay ve
Ataol, Bozcaada şarapçılığının binlerce
yıllık geleneğinin bugünkü temsilcileri. Adanın
Rum ailelerinden devir aldıkları geleneksel
deneyimi modern know how ile birleştirerek Türk
şarapçılığına yeni açılımlar getiriyorlar. Corvus
gibi yeni markalar da var.
Türk şarapları
çeşitleniyor, zenginleşiyor ama ÖTV ardından
bandrol ile ağır yara alıyorlar.
* *
*
TÜRKİYE'nin büyük firmaları da bu yıl
alımı kısıtlayınca, değişik illerde üzümcülük
yapan bağcılardan her gün üzüm adası Bozcaada
şarapçılarına bile "üzüm alır mısınız" diye
telefonlar geliyor.
Dünyada bağ arazisi
açısından dördüncü, yaş üzüm üretiminde beşinci
gelen Türkiye'de, eğer şarapçılık darbe yerse
bağcılık da geriler.
Bu yıl üzümleri
ellerinde kalanlar, gelecek yıl, satamayacaklarını
bile bile aynı meşakkate katlanırlar mı?
Bu da bağların körelmesi demektir. Bir
bağın tam olarak randıman vermesi ise kaç yılda
mümkün biliyor musunuz? 10 yılda.
Şarapçılar ve bağcılar dertlerini
anlatmakta zorluk çekiyorlar. Bağcılara,
"Kökleyin bağları yerine başka bir şey ekin"
bile denmiş hükümetten.
Ama üzüm bir
kültür aynı zamanda. Kadim meyve. Üzüm tanrısı var
da neden patates-ıspanak tanrısı yok mesela çok
tanrılı kültürlerde?
* *
*
ÜZÜMDEN sadece şarap mı üretilir, iyi
paketlenip ihraç edilebilir, şıracılık yapılır,
sirke, kuru üzüm vesaire. Ama yaş üzümün şaraba
dönüştürülerek satılması diğerlerine göre yüzde
yüz daha fazla katma değer yaratıyor. Ve bağcılık
ancak bu sayede varlığını gelişerek
sürdürebiliyor. İnce derili, şeffaf "Çavuş"
üzümünü, ancak o zaman makul fiyatlara
yiyebiliyoruz.
Gelire göre Avrupa Birliği
ülkeleri arasında en yüksek ÖTV Türk şarabında.
Tüketicinin ödediği bu vergi neye yarıyor biliyor
musunuz?
Türk şarabını sofralardan
uzaklaştırırken, ucuz ve kalitesiz yabancı
şaraplara yer açmaya yarıyor.
Sonbaharın
ilk ışıklarıyla gelen bu yılki bağ bozumunda
bağcılarda bozuma uğruyor ve tabii onlarla
birlikte çeyizlerini hazırlamak için üzüm toplayan
genç kızlar ve birer ikişer terk edilmeye başlayan
bağların sessiz vedasını içlerinde duyanlar da.
