Merhabalar;
Çevirisi bana ait yepyeni bir Hayyam kitabı(kaynağı) öneriyorum size.
HAYYAM’IN TÜRKÇE YÜZÜ
Bu kitapta Hayyam’ın üçyüzünü(üçyüz rubaisini ve Hayyam’ın Şair, Felsefeci ve Matematikçi üç yüzünü)bulacaksınız. Çeviri(Yeniden Türkçe Yazma) konusunda denenmemiş, farklı, bu güne dek hiç görmediğiniz o kadar çok yol ve yöntem izlenmiş ki, okudukça şaşıracaksınız!
Üç (3) sayısı Matematikçi Hayyam’a yakışır şekilde kitabın tümüne büyük bir bulmaca gibi yerleştirilmiş. Örneğin içindekiler bölümü 3 bölüme ayrılmış.(Teklik-Çokluk-Zıtlık). Bu üç bölüm de kendi arasında (3X3)9 bölüme ayrılmış ve İçindekiler (3X3X3) 27 bölümden oluşmuş.
Buna benzer daha ne 3 ve katları var, okudukça bulacaksınız.(2 kez yazılan 39 rubai, 3. dizeleri uyaklı olan 69 rubai, her sayfada 3’er rubai .... gibi.)
Farklı yöntemlerden biri; 2. kez yazılan rubailer: Hayyam’ın Farsça’yı kullanıştaki ustalığı, dil konusundaki yeteneği ve anlam zenginliğini daha iyi verebilmek için 300 rubainin 39’u 2 kez Türkçe’ye çevrilmiş.
Örnek: 11. Rubai:
Dünyada bir gün bile rahat değildim./
Varlığımda bir sevinç, bir tat değildim./
Çok öğrencilik ettim dünyada ama;/
Ben ki işimde henüz üstat değildim!/
2. çevirisi:
Dünyada bir gün bile özgür biri olmadım./
Varlığımda bir nefes mutlu, diri olmadım./
Çok zaman öğrencilik ettim dünyada ama;/
Yine bile işimin henüz piri olmadım!/
Farklı yöntemlerden diğeri; 3. dizeleri uyaklı rubailer: Hayyam’ın rubailerinin çoğunda 3. dize uyaksız iken, bazı rubailerinde 3. dize diğer dizelere uyaklı olarak (dört dize de birbiriyle uyaklı olarak) yazılmıştır. Bu özellikteki rubailerin 3. dizeleri, bir yap-boz gibi kitabın sonuna eklenmiştir.
Örnek: 85. Rubai:
Ey şarap; güzelliğin kadehe çöker./
Bağladığın akıllar, ipi zor söker./
Senden birazcık içen inan ki herkes;/
İçindeki cevheri avcuna döker!/
Bu rubaideki 3.dizeyi
(Senden birazcık içen inan ki herkes;)
dizesini çıkarıp yerine kitabın sonunda yer alan
(Kim ki senden bir damla ağzına çeker;)
dizesini koyduğunuzda, bu rubainin dört dizesi de birbiriyle uyaklı olacaktır.
Çeviri konusunda hayli gürültü koparacak olan bu kitaptan bir kaç örnek rubai:
Aşk;26.Rubai:
Gül yüzlünün kalbini eğmek istersen,/
Dikene de razı ol, değmek istersen./
Yüz parçaya bölünmüş tarağa bir bak;/
O güzelin saçını sevmek istersen!/
Şarap,83.Rubai:
Kadeh bir bedendir ki, ondan can doğar,/
Yasemine benzerken, erguvan doğar./
Hayır, yanlış söyledim; aslında şarap,/
Ateşten gebe kalan bir sudan doğar!/
Bilmek;126.Rubai:
Şu dünya ki; yakını, uzağı silen,/
Burda iki kişidir sadece gülen,/
Biri; iyi, kötüyü hemen bilendir;/
Biri; ne dünya, ne de kendini bilen!/
Tanrı;300.Rubai:
Kırdın, döktün testimi; şimdi boş, Tanrım!/
Sanma böyle mutluyum, sanma hoş, Tanrım!/
Hep toprağa içirdin, gül gibi şarabımı;/
Doğruyu söyle şimdi, kim sarhoş, Tanrım?/
Hayyam’ın Türkçe Yüzü-Türkçe Yeniden Yazan-Yalçın Aydın Ayçiçek- -176 sayfa- ISBN- 975-6358-30-0
Can Yayınları-Molla Fenari Sk.No:16 Cağaloğlu-İst.Tel:0212 528 36 09 http://www.canyayinlari.com.tr- (JavaScript must be enabled to view this email address)
