Merhabalar, (Ciwan Dersimi)
HAYYAM’IN TÜRKÇE YÜZÜ
Bu kitapta Hayyam’ın üçyüzünü(üçyüz rubaisini ve Hayyam’ın Şair, Felsefeci ve Matematikçi üç yüzünü)bulacaksınız. Çeviri(Yeniden Türkçe Yazma) konusunda denenmemiş, farklı, bu güne dek hiç görmediğiniz o kadar çok yol ve yöntem izlenmiş ki, okudukça şaşıracaksınız!
Üç (3) sayısı Matematikçi Hayyam’a yakışır şekilde kitabın tümüne büyük bir bulmaca gibi yerleştirilmiş. Örneğin içindekiler bölümü 3 bölüme ayrılmış.(Teklik-Çokluk-Zıtlık). Bu üç bölüm de kendi arasında (3X3)9 bölüme ayrılmış ve İçindekiler (3X3X3) 27 bölümden oluşmuş.
Buna benzer daha ne 3 ve katları var, okudukça bulacaksınız.(2 kez yazılan 39 rubai, 3. dizeleri uyaklı olan 69 rubai, her sayfada 3’er rubai .... gibi.)
Farklı yöntemlerden biri; 2. kez yazılan rubailer: Hayyam’ın Farsça’yı kullanıştaki ustalığı, dil konusundaki yeteneği ve anlam zenginliğini daha iyi verebilmek için 300 rubainin 39’u 2 kez Türkçe’ye çevrilmiş.
Örnek: 11. Rubai:
Dünyada bir gün bile rahat değildim./
Varlığımda bir sevinç, bir tat değildim./
Çok öğrencilik ettim dünyada ama;/
Ben ki işimde henüz üstat değildim!/
2. çevirisi:
Dünyada bir gün bile özgür biri olmadım./
Varlığımda bir nefes mutlu, diri olmadım./
Çok zaman öğrencilik ettim dünyada ama;/
Yine bile işimin henüz piri olmadım!/
Farklı yöntemlerden diğeri; 3. dizeleri uyaklı rubailer: Hayyam’ın rubailerinin çoğunda 3. dize uyaksız iken, bazı rubailerinde 3. dize diğer dizelere uyaklı olarak (dört dize de birbiriyle uyaklı olarak) yazılmıştır. Bu özellikteki rubailerin 3. dizeleri, bir yap-boz gibi kitabın sonuna eklenmiştir.
Örnek: 85. Rubai:
Ey şarap; güzelliğin kadehe çöker./
Bağladığın akıllar, ipi zor söker./
Senden birazcık içen inan ki herkes;/
İçindeki cevheri avcuna döker!/
Bu rubaideki 3.dizeyi
(Senden birazcık içen inan ki herkes;)
dizesini çıkarıp yerine kitabın sonunda yer alan
(Kim ki senden bir damla ağzına çeker;)
dizesini koyduğunuzda, bu rubainin dört dizesi de birbiriyle uyaklı olacaktır.
Çeviri konusunda hayli gürültü koparacak olan bu kitaptan bir kaç örnek rubai:
Aşk;26.Rubai:
Gül yüzlünün kalbini eğmek istersen,/
Dikene de razı ol, değmek istersen./
Yüz parçaya bölünmüş tarağa bir bak;/
O güzelin saçını sevmek istersen!/
Şarap,83.Rubai:
Kadeh bir bedendir ki, ondan can doğar,/
Yasemine benzerken, erguvan doğar./
Hayır, yanlış söyledim; aslında şarap,/
Ateşten gebe kalan bir sudan doğar!/
Bilmek;126.Rubai:
Şu dünya ki; yakını, uzağı silen,/
Burda iki kişidir sadece gülen,/
Biri; iyi, kötüyü hemen bilendir;/
Biri; ne dünya, ne de kendini bilen!/
Tanrı;300.Rubai:
Kırdın, döktün testimi; şimdi boş, Tanrım!/
Sanma böyle mutluyum, sanma hoş, Tanrım!/
Hep toprağa içirdin, gül gibi şarabımı;/
Doğruyu söyle şimdi, kim sarhoş, Tanrım?/
Hayyam’ın Türkçe Yüzü-Türkçe Yeniden Yazan-Yalçın Aydın Ayçiçek- -176 sayfa- ISBN- 975-6358-30-0
Can Yayınları-Molla Fenari Sk.No:16 Cağaloğlu-İst.Tel:0212 528 36 09 http://www.canyayinlari.com.tr- (JavaScript must be enabled to view this email address)
