NERDE?
Türkçe’de ve tüm dillerde olduğu gibi, Farsça’da da yazılışı ve okunuşu aynı, fakat iki, üç farklı anlamı olan sözcükler vardır.
Örneğin Türkçe’de; GÜL (çiçek adı, gülmekten emir) , YAZ (yazı yazmaktan emir, mevsim adı.. gibi)
Farsça Kû, hem guguk kuşunun ötüşünü ifade ederken aynı zamanda Nerde? demektir.
Kitabımın NERDE bölümünden bazı Hayyam Rubaileri:
164
O koca bir saraydı, başı göklerde,
Şahların kapısını öptüğü yerde,
Gör duvarına konmuş guguk kuşunu,
Hem ötüp, hem soruyor: Kû, kû, kû; nerde?
165
Eski sarayda bir kuş, kanat kanatmış,
Pençesini bir Kral başı donatmış.
Kuş, o kelleye demiş: Eyvah ki eyvah!
Nerde zilin, davulun; boş saltanatmış?
166
Dün, testici dükkânı denilen yerde,
İki bin testi gördüm, düşmüşler derde.
Hepsi tek tek sessizce sordular bana:
Hani alıp, satanlar; testici nerde?
167
Gelip gittik dünyaya, gülleri nerde?
Yaşam, bedene örtü; tülleri nerde?
Şu Feleğin çarkında, bunca güzel can
Yanmış, toprak olmuş da; külleri nerde?
168
Şu dünyada bir soru, her gün aklı süsledi,
Kader, cennet, cehennem; nerde, bilmek istedi.
Söyledi öğretmenim sonunda doğrusunu:
Kader, cennet, cehennem; hepsi sendedir, dedi!
169
Yakut dudaktan şu can ister ki, nerde?
Can canı şarap gibi besler ki, nerde?
Şarap gerçi haramdır İslâmda ama;
Şarap iç; saf müslüman göster ki, nerde?
170
İçi temiz bir gönül, aşk dolu, nerde?
Fikri yüzünden yanan bir ulu, nerde?
Herkes kendi fikrinin kulu olmuş bak;
Yeryüzünde Tanrı‘nın bir kulu, nerde?
171
Bir sırrına bir gönül erdi mi, nerde?
Sözlerini bir kulak duydu mu, nerde?
Yüzün hep karşımızda gece ve gündüz;
Yüzünü bir mutlu göz gördü mü, nerde?
(KAYNAK: Hayyam’ın Türkçe Yüzü-Türkçe Yeniden Yazan:Yalçın Aydın Ayçiçek-Can Yayınları-2004 İstanbul)
Yalçın Aydın Ayçiçek