• Dörtlükler
• Konuk Yazarlar
• Sanat Galerisi

• Anasayfa
• Forum
• Konuk Defteri
• Anketler
• Ödüllü Sorular

• Konuk Yazarlar

• 1. Mantar Kültürüne Giriş
• 2. Portekiz ve Şarap Mantarı
• 3. Mantar Ağacı
• 4. Şarap ve Mantar
• 5. Mantar Kusurları

1. Mantar Kültürüne Giriş

Dünya'da Şarap üzerine yüzyıllardır çok şeyler konuşulup, yazılmıştır. İnsanoğlu uzun yıllar bu soylu içecek konusundaki yazılım, söyleşi ve tartışmayı zevkle sürdürecektir. Başlı başına kütüphaneler dolduracak kadar zengin olan şarap kültürü ve kaynakçası doğal olarak; içimi ve kalitesi üzerine yoğunlaşmıştır. Şarabın yıllanmışı aranır ama, onu uzun yıllar saklayan ortam ve koruyucu ambalajdan pek bahseden olmaz.

Şarap Şişeleri; tasarım, güneşin UV-ışınları geçirmezliği sağlayan renkleri (bal yeşil), basınca dayanıklılığı, mantar uyumu, dolumu, etiketi, soğutulması, sunuşu ile başlı başına ayrı bir temadır. Ancak ben bu yazıda şarap koruma yönteminin bir diğer, fakat önemli parçası olan "mantar"dan söz açacağım.

Mantar kelimesi dilimize nereden girmiştir? bilemiyorum ama çok zengin bir edebiyatı vardır. Birçok ayrı ürün ve tanımı bir arada taşıyan bu "tek" sözcük, birçok dilde rastlanmayan bir anlam zenginliğine sahiptir. Ayrıca hiçbir kavram kargaşası da yaratmadan kullanıla gelir.

Mantar terimini işlevsel olarak üç ayrı katmanda (grupta) toplayabiliriz:

• Yemeklik-(mushroom) Mantarlar
• Tıpalık-kapaklık (Cork) Mantar
• Mikrobiyolojik (Fungus) Mantarlar

Başka dillerde örneğin İngilizce'de ayrı sözcükler ile tanımlanan mantar Türkçe'de; yenebilen (zehirli, zehirsiz), şişelere kapak ve kapaklarda conta olarak kullanıldığı gibi, küçük canlılar dünyasında önemli bir alt grubu oluşturur. İnsan vücutlarında yer alarak "mantar kökenli hastalıklar"a yol açan türleri vardır.

Mantar; günlük yaşamımızda da çok kullanılan bir sözcüktür. Örneğin, "Mantara basmak", "mantar gibi bitmek" gibi deyimlerde olduğu gibi genellikle; iyi ve düzgün gitmeyen işler ve renksiz kişilikler için kullanılır. Yalan türetme, yerden bitme, doğurganlık (çoğalma) anlamlarını pekiştirmek gibi, mantar meşesi, kavı, özü, tabakası şeklinde botanik tanımlarda ve mantar ayakkabı, mantar tabancası olarak kullanılır.

Ayrıca atom bombası atıldıktan sonra ortaya çıkan "mantar bulutu"nun şekilsel olmaktan başka bir mantarsal benzerliği yoktur.

Biz bu yazıda, içeriği gereği yalnızca "Şarap Şişesi Mantarı"ndan söz edeceğiz.

Şişe mantarı çok ilginç bir oluşumdur. Bir ağacın "kabuklarından" elde olunur. Mantar ağacının botanik adı Quercus suber'dir. Tanrı'nın bir başka garipliği olarak çoğunlukla Batı Akdeniz ve Portekiz'de yetişir. Dünya Şarap Mantarı üretiminin %80'ni bu küçük ama sevimli ülkede gerçekleştirilmektedir.

Bu yazıyı yazmaya başladıktan bir kaç gün sonra Portekiz'e kısa bir gezi yapacağım, bakalım "Mantar anısı" olarak neler görüp yakalayacağız.

Dr. Vural YİĞİT, Şişecam

Yorumlar